Medeniyet ve Kentleşme

Samsun Türk Ocağının her Çarşamba saat 19.30.-20.30 arasında düzenlediği Baykara Meclisi sohbetlerinin bu haftaki konuğu şehir plancısı, mimar Enbiya Sancak idi. “Medeniyet ve Kentleşme” konulu sohbette insanoğlunun su kaynaklarına yakın güvenli bölgelerde şehirler kurduğu, antik şehirlerin bazılarında son derce yüksek imkânların hayata geçirildiği ifade edildi. Bununla beraber medeniyetin yalnızca şehirleşmeyle açıklanamayacağı, bu şehirlerde insanların hayvanlara yem olarak sunulduğu ya da, kurban edildiği mekânlara rastlanmasının medenilikle bağdaşmayacağı vurgulandı. Türk-İslam şehirlerinde ticaret merkezlerinin etrafında yükselmiş cami, hamam, medrese, han gibi yapılarla gelişen bir yerleşmenin söz konusu olduğu dile getirildi. Türk-İslam şehirlerinde yolların mekanik yaklaşımla dümdüz bir hat görünü arz etmediği bunun yerine organik anlayışla kıvrımlı yolların inşa edildiği tespiti paylaşıldı. Türk mimarisinin Orta Asya’dan taşıdığı özellikler üzerinden Anadolu ve Balkanları yapılandırdığı, Mimar Sinan’ın tarzıyla Türk mimari tarzını zirveye taşıdığı örnekleriyle anlatıldı. Gelinen noktada TOKİ yaklaşımıyla oluşturulan bina yığınlarının medeniyet birikimimize yakışmayan bir görünüm arz ettiği eleştirisinde bulunuldu. Samsun’un kuruluşunda Danişmendlilerin Saathane Meydanı civarında Türk yerleşim mantığını harfiyen uyguladıkları kent tarihi açısından dikate değer bir bilgi olarak sunuldu.