Geçmişten Günümüze Türk Devlet Geleneği

Samsun Türk Ocağınde “Geçmişten Günümüze Türk Devlet Geleneği” Konuşuldu

Samsun Türk Ocağınım Çarşamba günleri 18.30.-19.30 arasında düzenlediği Baykara Meclisi Sohbetlerinin bu haftaki (07.12.2016) konusu “Geçmişten Günümüze Türk Devlet Geleneği” idi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ali Fuat Başgil Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Yılmaz Yurtseven’in konuşmacı olarak katıldığı mecliste öncelikle Türklerin Orta Asya’daki devlet geleneklerinin temel esasları ele alındı. Köktürk Yazıtlarından hareketle “kut” kavramının ilahi bir iradenin yansıması olarak bu dönemde tahta geçmenin ön şartı şeklinde görüldüğü, İslami evrede padişahın Tanrı’nın yeryüzündeki gölgesi olduğu telakkisinin de bu algıyı yansıttığı dile getirildi. İslam’ın özel hukuk alanına daha müdahil yaklaşırken idari hukuk meselelerinde hayli esnek bir yaklaşım sergilediği, idarede adalet ve meşveret ilkelerini gözetmek kaydıyla yönetim biçimine müdahil olmadığı vurgulandı. Osmanlı dönemindeki “kardeş katli” uygulamasının kendi şartları içinde değerlendirilmesi gerektiği, bu sistem neticesinde taht mücadelelerinin beka sorununa dönüşmediği kaydedildi. Tarih boyunca mevzuattan ziyade ehliyetle Türk devlet çarkının işlediği, Tanzimat’la beraber mevzuatın ehliyetin önüne geçmeye başladığı tespiti yapıldı. Pek çok noktada eleştiriye tabi tutulan II. Abdülhamit’in Kanun-i Esasi’de Türklüğe vurgu yaptığı o dönem oluşturulan milli ruhla Cumhuriyetin inşa edildiği görüşü paylaşıldı.